اتصالات گازی که در مسیر خطوط لوله انتقال گاز برای انتقال جریان گاز (گاز کشی یا لوله کشی گاز) به کار می روند.
جنس اتصالات عمدتاً از فولاد می باشد و طبق استاندارد دارای انواع اتصالات مانیسمان و اتصالات درزدار هستند.
اتصالات گازی دارای انواع مختلفی می باشند که در میان انواع اتصالات، زانویی گازی مصرف بیشتری دارد.
برای اتصال دادن آن ها به هم دیگر و به خطوط لوله، از جوش برق استفاده می شود وهم چنین دارای ضخامت ها و متریال های متفاوتی می باشند.
تولید اتصالات گازی فرایندی چند مرحله ای است که در مرحله اول باید لوله مانیسمان یا لوله بدون درز مناسب هر قطعه و سایز آن تولید شود.
سپس به روش تولید زانویی جوشی فولادی اقدام به تولید زانویی می شود.
برای هر قطعه نیز فرآیند خاصی برای تولید وجود دارد.
اتصالات گاز به طور خاص برای استفاده با گازهایی مانند گاز طبیعی، پروپان یا فسژن طراحی شده اند. این گازها اغلب قابل اشتعال و سمی هستند. اتصالات لوله گازی دارای رزوه معکوس هستند. به این معنی که رزوه ها در جهت معکوس نسبت به سایر اتصالات بریده می شوند تا از اتصال خطوط لوله گاز به خطوط لوله هوا، آب یا هواکش جلوگیری شود. کاربردهای رایج برای اتصالات لوله گازی شامل خطوط اصلی گاز رسانی، خطوط لوله گاز مسکونی، مخازن پروپان، مصارف پزشکی، کاربردهای گازهای خطرناک و مواد منفجره است.
انواع اتصالات گازی
اتصالات لوله گازی بر اساس نوع و عملکرد آنها دسته بندی می شود. اتصالات گازی به روش های مختلف موجب اتصال لوله ها می شوند. هر کدام از آنها دارای مزایای و محدودیت های خاص خود هستند.
پرکاربردترین انواع اتصالات لوله گاز
اتصالات گازی بخشی از سیستم لوله کشی خانگی یا صنعتی هستند که در موارد تغییر مسیر، شاخه گذاری و یا برای تغییر سایز لوله استفاده می شوند.
اتصالات با توجه به نوع اتصال در سیستم لوله کشی و یا کاربرد به سه نوع اصلی به شرح ذیل تقسیم می شوند:
اتصالات لب جوش (BW) که ابعاد و تلرنس آن ها با توجه به استاندارد طراحی ساختار مطابق با ASME B16.9و در برخی موارد با خوردگی کم بر اساس MSS SP43 می باشد.
اتصالات ساکت ولد (SW) که در کلاس های 3000-6000-9000 بر اساس استاندارد طراحی ASME B16.11 تولید می گردند. اتصالات ساکت ولد در سیستم های لوله کشی و پایپینگ در صنایع مختلف و همچنین در خط های انتقال سیالات با فشار بالا کاربرد دارند. صنایعی همچون صنایع نفت و گاز، پتروشیمی، پزشکی، نیروگاه ها و سیستم های اطفاء حریق که لوله ها و اتصالات نیاز به تحمل فشار بالایی دارند، کاربرد دارند.
اتصالات رزوه ای (THD) که در کلاس های 2000-3000 و6000 بر اساس استاندارد ASME B16.11 طراحی و تعریف می شوند. اتصالاتی هستند که به وسیله پیچ محکم می شوند. اتصالات رزوه ای نیاز به جوش دادن به لوله را ندارند.
انواع اصلی اتصالات در ۱۰ مورد پر کاربرد به شرح ذیل می باشد:
زانویی 90 درجه (LR)
زانویی 90 درجه (SR)
زانویی ۴۵ درجه
زانویی 180 درجه (LR)
زانویی 180 درجه (SR)
سه راهی هم اندازه (Equal Tee)
سه راهی کاهنده (Reducing Tee )
تبدیل کاهنده هم مرکز (Concentric Reducer)
تبدیل کاهنده غیر هم مرکز (Eccentric Reducer)
درپوش (Cap)